Με αφορμήν το συνέδριον αυτό [σημ. "Α": τὸ Συνέδριο τοῦ ΠΣΕ στὴν Ἀθήνα] ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής, ό οποίος είναι και Τοποτηρητής της Ιεράς Μητροπόλεως Αττικής κ. Νικόλαος εξέδωσε από την θέσιν του Τοποτηρητού την ύπ' αριθμόν 5ην έγκύκλιον, η οποία άνεγνώσθη την Κυριακήν του Θωμά εις όλας τάς Εκκλησίας και των δύο Ί. Μητροπόλεων. Εις την έγκύκλιον με σαφήνειαν υποστηρίζεται ότι το συνέδριον αποτελείται από έτεροδόξους. Και επισημαίνεται ότι εάν «τους προσκαλούμε, για να μοιρασθούμε μαζί τους τον θησαυρό της αληθούς πίστεως αυτό είναι ασεβές». Εν συνεχεία υπογραμμίζεται ότι το Παγκόσμιον Συμβούλιον Εκκλησιών είναι συγκρητιστική όργάνωσις, η οποία αγωνίζεται δια την ενότητα των χριστιανών με έπίγειον και κοσμικήν αντίληψιν. Ενώ η Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία δεν «συμπροσεύχεται», αλλά προσεύχεται υπέρ της των πάντων κατά Θεόν Ενώσεως.

Εις την Έγκύκλιον τονίζεται ότι αι χειροτονίαι γυναικών και ομοφυλοφίλων προσβάλλουν το αγιώτατον μυστήριον της Ίερωσύνης. Υπογραμμίζεται τέλος η πίστις των ετεροδόξων, οι οποίοι συμμετέχουν εις το συνέδριον είναι «επικίνδυνα νοσηρή». Τόσον νοσηρή, πού θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε ότι πιστεύουν σε Χριστό, πού δεν υπάρχει». Το πλήρες κείμενον της εγκυκλίου του Μητροπολίτου κ. Νικολάου Χατζηνικολάου έχει ως ακολούθως:

«Προς τους ευσεβείς χριστιανούς της καθ' ημάς Ι. Μητροπόλεως

Τέκνα εν Κυρίω αγαπητά,

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!

Όπως ενδεχομένως γνωρίζετε, με την έγκριση της Ιεράς Συνόδου, στην επαρχία μας, από αύριο 9 μέχρι 16 Μαΐου 2005, πρόκειται να συνέλθει το συνέδριο του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών. Το Συμβούλιο αυτό συγκροτείται από αντιπροσωπείες των Προτεσταντικών βασικά ομολογιών, συμμετέχουν δε και πολλές εκ των Ορθοδόξων Εκκλησιών. Είναι αλήθεια ότι ο ρόλος του είναι αμφιλεγόμενος και δεν είναι λίγοι αυτοί, πού εκφράζουν τις σοβαρές επιφυλάξεις τους για τον τρόπο, τη λειτουργία, τον βαθύτερο προορισμό του στον σύγχρονο κόσμο και την σχέση του με την μία αλήθεια. Η Ιερά Σύνοδος έτσι έκρινε και προχώρησε στην απόφαση της. Εμείς σεβόμαστε τις αποφάσεις της, υποχρεούμεθα, όμως, παράλληλα να λάβουμε και τα μέτρα μας, προκειμένου και τη μαρτυρία μας να δώσουμε με τον καλύτερο τρόπο και από επιδράσεις, πού αλλοιώνουν το ήθος μας να προφυλαχθούμε.

Κατόπιν τούτων θα ήθελα να σας πω τα εξής:

Αν δεχόμαστε έτεροδόξους, για να τους δώσουμε τη μαρτυρία της πίστεως και παραδόσεως μας, αυτό είναι άγιο. Αν τους φιλοξενούμε, για να εκφράσουμε τον σεβασμό και την ελευθερία μας, αυτό είναι ευγενές. Αν, όμως, τους προσκαλούμε για να μοιρασθούμε μαζί τους τον θησαυρό της αληθούς πίστεως, αυτό είναι ασεβές. Δυστυχώς, το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών είναι συγκρητιστική οργάνωση. Είναι θρησκευτικός οργανισμός, πού αγωνίζεται για την ενότητα των χριστιανών, αλλά με επίγεια και κοσμική αντίληψη. Η μία, αγία, καθολική και αποστολική Εκκλησία δεν «συμπροσεύχεται», αλλά προσεύχεται υπέρ της των πάντων κατά Θεόν ενώσεως. Δεν συζητεί και διαλέγεται με σκοπό να συμφωνήσει ανθρώπινα, αλλά δίνει την οφειλόμενη μαρτυρία της, για να καλέσει όλους μας σε επιστροφή. Ούτε πάλι φανατίζεται εμπαθώς και μισαλλόδοξα, ή πολύ περισσότερο πανικοβάλλεται για τις ετερόδοξες συνήθειες και αντιλήψεις, αλλά προσφέρει ευθαρσώς και ευπρεπώς την ομολογία της.

Την ερχόμενη Κυριακή των Μυροφόρων, σύμφωνα με το πρόγραμμα του Συνεδρίου, αρκετοί εκ των συνέδρων θα επισκεφθούν ενορίες της επαρχίας μας, προκειμένου να παρακολουθήσουν την Θεία Λατρεία μας. Αντιλαμβάνεται κανείς ότι η πιθανότητα να διαταραχθεί η λειτουργική τάξη μας και κάποιοι εκ των ως άνω ετεροδόξων να ζητήσουν τη Θεία Κοινωνία ή το αντίδωρο δεν είναι αμελητέα. Θα παρακαλέσω λοιπόν τους ιερείς μας να έχουν μία ιδιαίτερη προσοχή αυτή τη μέρα.

Όπως επίσης γνωρίζετε, οι αγγλικανοί τελευταίως έχουν προβεί και σε χειροτονίες γυναικών, διάφορες δε προτεσταντικές ομολογίες προχώρησαν και στη χειροτονία ομοφυλοφίλων. Κινήσεις σαν αυτές δεν είναι δευτερεύουσας σημασίας μιας και προσβάλλουν καίρια το αγιώτατο μυστήριο της Ιερωσύνης.

Εμείς δεν θα διώξουμε κανέναν. Ίσως βρεθούν στον δρόμο μας κάποιες κυρίες, πού πιστεύουν πώς έχουν το χάρισμα της ιερωσύνης. Ίσως έλθουν κοντά μας άνθρωποι αμφίβολοι και μας συστηθούν ως ιερείς. Ίσως τέλος να μας προσεγγίσουν κοσμικής λογικής και εικόνας σύνεδροι και να μας εμφανισθούν ως άγγελοι της βασιλείας του Θεού. Εμείς αμφισβητούμε με σαφήνεια τα δήθεν εκκλησιαστικά χαρίσματα τους, αλλά δεν θα τους προσβάλουμε. Την πλάνη την ομολογούμε, αλλά τα πρόσωπα, πού την εκφράζουν τα σεβόμεθα και τα αντιμετωπίζουμε με αξιοπρέπεια.

Είναι, όμως, απόλυτη ανάγκη, να προσέξουμε να μη μολυνθεί η σταθερότητα και ιεροπρέπεια της μαρτυρίας μας. Να μη διαταραχθεί η ειρήνη της μυστικής λατρείας μας. Να μη νοθευθεί μέσα μας η ομολογούμενη αλήθεια της Ορθοδόξου πίστεως μας. Αν δε χρειασθεί, θα απαντήσουμε κιόλας. Ίσως οι άνθρωποι αυτοί να είναι καλύτεροι από μας ως χαρακτήρες. Η πίστη τους, όμως, είναι επικίνδυνα νοσηρή. Τόσο νοσηρή, πού θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε ότι πιστεύουν σε Χριστό, πού δεν υπάρχει.

Ο Χριστός από αυτούς περιμένει την επιστροφή ως διόρθωση της δογματικής πίστης και πορείας τους. Από μας την περιμένει ως ταπεινή ομολογία της αγίας Ορθοδόξου πίστεως μας και ως συνεπή και αγία ζωή.

Στόν προτεσταντικό κόσμο, η Ιεραποστολή νοείται ως προσηλυτισμός, ως προσπάθεια να πείσουν τους άλλους να ακολουθήσουν αυτό, πού αυτοί κηρύττουν ως αλήθεια. Στήν Ορθόδοξη παράδοση, Ιεραποστολή σημαίνει μαρτυρία και ομολογία. Σημαίνει να δώσουμε την ευκαιρία στους συνανθρώπους μας ο Θεός να μιλήσει μέσα τους. Να γίνουν από πλάσματα του Θεού παιδιά Του και από συνάνθρωποι μας αδελφοί εν τη πίστει. Ισως μας πλησιάσουν κάποιοι με διάθεση προσηλυτισμού. Εμείς ας ανταποκριθούμε δίνοντας τη μαρτυρία μας καθαρά, αλλά και με φρόνημα εν Χριστώ αγάπης.

Σέ μια περίοδο σάν αυτήν, πού ζούμε, ο πειρασμός να σχετικοποιήσουμε τα πάντα, να θυσιάσουμε την σαφήνεια της ομολογίας μας στον βωμό της κοσμικά νοούμενης ανεκτικότητας, να αμφισβητήσουμε το θείο δώρο της Ορθοδόξου πίστεως μας χάριν μιας κακώς εννοούμενης οικουμενιστικής ενότητας, να αντικαταστήσουμε την Ιεραποστολική μαρτυρία της των πάντων επιστροφής με το οικουμενιστικό όραμα της παγκόσμιας συνύπαρξης είναι περισσότερο από ορατός.

Αλλά και η ευλογία, μέσα στις πολλές ευκαιρίες του σύγχρονου ιδεολογικού πλουραλισμού, να καταθέσουμε τη μαρτυρία μας όχι ως μισαλλόδοξη εμμονή σε ανεπεξέργαστες ιδέες, αλλά ως γενναιόφρονα ομολογία προσωπικά βιωμένων αληθειών, πού δεν τις υποστηρίζουμε γιατί κινδυνεύουν, αλλά τις ομολογούμε γιατί χωρίς αυτές κινδυνεύουμε εμείς, είναι ιδιαίτερα μεγάλη.

Εύχομαι ο Αναστάς Κύριος να βοηθήσει εμάς μεν να γνωρίσουμε τον θησαυρό της μιας Εκκλησίας τον οποίο κρατούμε, τους δε συνέδρους του Συμβουλίου των πολλών «εκκλησιών» να ανακαλύψουν, μαζί με τη σώζουσα αλήθεια, πού αγνοούν και τη μία, αγία, καθολική και αποστολική Εκκλησία με την οποία συνομιλούν.

Μετά πολλής εν Χριστώ αγάπης,

Ο Τοποτηρητής

+ Ο Μεσογαίας και Λαυρεωτικής

Νικόλαος».

ἀπὸ τὸν Ὀρθόδοξον Τύπον, τ. 1596, 13/5/2005, σ. 6.